Sağlık Müdürlüğünden Alzheimer’a Karşı Erken Tanı ve Sağlıklı Yaşam Vurgusu

Alzheimer hastalığı, beyin hücrelerinin zaman içerisinde zarar görmesiyle ortaya çıkan, beyin işlevlerinde bozulmaya ve kişinin günlük yaşamını bağımsız şekilde sürdürme becerisini kaybetmesine yol açabilen kronik ve ilerleyici bir hastalık olarak tanımlanıyor.

Tüm demans nedenleri arasında en yaygın görülen hastalık olan Alzheimer’ın, demans vakalarının yaklaşık yüzde 60-70’ini oluşturduğu belirtiliyor.

DEMANS VAKALARI DÜNYA GENELİNDE ARTIYOR

Ergene İlçe Sağlık Müdürlüğü tarafından paylaşılan bilgilere göre, dünya genelinde yaklaşık 55-57 milyon kişinin demansla yaşadığı, yaklaşık her üç saniyede bir yeni demans vakasının ortaya çıktığı bildiriliyor.

Türkiye’de de Alzheimer hastalığı ve demans önemli sağlık sorunları arasında yer alıyor. TÜİK’in 2022 Türkiye Sağlık Araştırması verilerine göre, Türkiye’de 65 yaş ve üzerindeki bireylerde Alzheimer hastalığının görülme sıklığı yüzde 5,5 olarak belirtiliyor. TÜİK verilerine göre Alzheimer hastalığından hayatını kaybeden yaşlıların oranı ise 2024 yılında yüzde 3 oldu.

“YAŞLANMANIN DOĞAL SONUCU” DÜŞÜNCESİ YANLIŞ

Alzheimer ve demans konusunda toplumdaki bilgi eksikliği, yanlış inanışlar, damgalama ve ayrımcılığın önemli sorunlar arasında bulunduğuna dikkat çekilen açıklamada, demansın yaşlanmanın doğal ve kaçınılmaz bir parçası olarak görülmesinin yanlış bir yaklaşım olduğu vurgulanırken, demansla yaşayan bireylerin önemli bir bölümünün ayrımcılığa maruz kaldığı ve tanı alma konusunda damgalanma korkusu yaşayabildiği ifade edildi.

Bu nedenle 21 Eylül Dünya Alzheimer Günü’nün, hastalık konusunda toplumsal farkındalığı artırmanın yanı sıra damgalama ve ayrımcılıkla mücadele açısından da önem taşıdığı belirtildi.

“NE KADAR ERKEN TANIRSANIZ, O KADAR FAZLASINI YAPABİLİRSİNİZ”

2026 yılı kampanya temasının “Ne Kadar Erken Tanırsanız, O Kadar Fazlasını Yapabilirsiniz: Demans Tanısı Önemlidir” olarak belirlendiği bildirildi.

Sağlık Müdürlüğü tarafından yapılan bilgilendirmede, demans ve Alzheimer riskinin bazı yaşam tarzı değişiklikleriyle azaltılabileceği ifade edildi.

Ailede Alzheimer veya demans öyküsü ile cinsiyet gibi bazı risk faktörlerinin değiştirilemeyeceği belirtilirken; yüksek tansiyon, yüksek kolesterol, obezite, tip 2 diyabet, tütün ve alkol kullanımı, hareketsiz yaşam, zihinsel olarak pasif olma, uyku bozuklukları, depresyon ve kafa travmaları gibi bazı risk faktörlerinin değiştirilebilir olduğu kaydedildi.

Araştırmaların, değiştirilebilir risk faktörlerine yönelik uygun müdahalelerle demans vakalarının önemli bir bölümünün geciktirilebileceğini veya önlenebileceğini gösterdiği aktarıldı.

SAĞLIKLI YAŞAM ALIŞKANLIKLARI ÖNEM TAŞIYOR

Alzheimer ve demans riskini azaltmak amacıyla vatandaşlara şu önerilerde bulunuldu:

- Zihinsel olarak aktif kalmak, kitap okumak, bulmaca çözmek ve yeni şeyler öğrenmek,

- Düzenli fiziksel aktivite ve tempolu yürüyüş yapmak,

- Sebze, meyve, balık ve zeytinyağı ağırlıklı sağlıklı beslenmek,

- Sosyal yaşamdan kopmamak ve sosyal aktivitelere katılmak,

- Tansiyon, kolesterol ve kan şekeri gibi kronik hastalıkları düzenli takip ettirmek.

ERKEN BELİRTİLER GÖZ ARDI EDİLMEMELİ

Açıklamada, Alzheimer ve demansın erken belirtilerinin fark edilmesinin tanı ve tedavi süreci açısından önem taşıdığı vurgulandı.

Yeni öğrenilen bilgilerin unutulması, bilinen yerlerde kaybolma veya zaman kavramında karışıklık yaşama, günlük işleri yerine getirmekte zorlanma, konuşurken kelimeleri bulmakta güçlük çekme ve kişilik değişiklikleri hastalığın dikkat edilmesi gereken belirtileri arasında sıralandı.

Bu tür belirtilerin fark edilmesi halinde vakit kaybetmeden uzman hekime başvurulması gerektiği belirtildi. Erken tanının; uygun tedavi, bakım ve destek hizmetlerine daha erken ulaşılmasına ve tanı alan bireylerin mümkün olduğunca uzun süre bağımsız yaşamlarını sürdürmelerine katkı sağlayabileceği ifade edildi.

HASTALARA VE BAKIM VERENLERE DESTEK ÖNEMLİ

Tanı sonrasında yalnızca ilaç tedavisinin değil, sosyal desteğin ve rehabilitasyon hizmetlerinin de önemli olduğu vurgulandı.

Sosyal aktiviteler, anıları hatırlamaya yönelik çalışmalar, rehabilitasyon, geçici bakım hizmetleri ve demansla yaşayan bireylerin ihtiyaçlarına uygun yaşam alanlarının oluşturulmasının hem hastaların hem de bakım verenlerin yaşam kalitesine katkı sağlayabileceği belirtildi.

Ergene İlçe Sağlık Müdürlüğü ayrıca vatandaşların kronik hastalık taramalarını ve takiplerini düzenli yaptırmak amacıyla aile hekimliği birimlerine başvurabileceğini, sağlıklı yaşam alışkanlıkları konusunda ücretsiz destek almak isteyenlerin ise Sağlıklı Hayat Merkezlerinden yararlanabileceğini bildirdi.

Alzheimer ve demans konusunda daha ayrıntılı bilgi edinmek isteyen vatandaşların, Sağlık Bakanlığı Halk Sağlığı Genel Müdürlüğü tarafından yayımlanan “Demanslı Bireylerde Koruyucu Yaklaşımlar” kitabından da yararlanabileceği kaydedildi.